ABBASİLER DÖNEMİ (750 - 1258)


Emevilerin ırkçı tutumları Müslüman olan diğer ulusların tepkisini çekmişti. 745’te Horasan’da büyük bir isyan başlatan Ebu Müslim isimli Türk, İran ve Irak’ı ele geçirdikten sonra, Ebu’l Abbas Abdullah’ın halifeliğini ilan ederek Abbasi Devleti’nin kurulmasında önemli rol oynamıştır.

Abbasiler Dönemi’ndeki önemli gelişmeler şunlardır:


İç İsyanlar


Abbasi Devleti’nin kurulmasından sonra iç isyanlar çıkmıştır. Bu isyanları bastıran Abbasiler, Emevi soyundan gelen kişilere baskı yapmışlar ve birçok kişiyi katletmişlerdir.


Abbasilerin kurucusu Ebu’l Abbas, İspanya hariç Emeviler Dönemi’ndeki bütün topraklarda hakimiyet kurarak İslam dünyasını tek yönetim altında toplamıştır.


Siyasal Gelişmeler


Talaş Savaşı (751)


Abbasiler Devleti kurulduktan sonra Türk - Arap mücadeleleri azalmıştır. Abbasiler ile Çinliler arasında yapılan Talaş Savaşı’nda Türkler Abbasilerin yanında yer almıştır. Bu savaştan sonra iki ulus arasında iyi ilişkiler kurulmuş ve Türkler kitleler halinde İslamiyet’i kabul etmeye başlamışlardır.

Abbasi - Bizans İlişkileri


Abbasiler en parlak dönemini Harun Reşid zamanında yaşamıştır. Harun Reşid halife olduktan sonra Bizans üzerine yapılan seferlere önem verilmiştir. Bizans sınırındaki şehirler idari yönden “avasım” adıyla birleştirilmiştir.


Avasım eyaleti, Diyarbakır’dan Tarsus’a kadar uzanmıştır. Bu eyaletlere genellikle Türkler yerleştirilmiş ve Abbasilerin sınır güvenliği sağlanmıştır. Halife Harun Reşid döneminde Bizans İmparatorluğu mağlup edilerek vergiye bağlanmıştır.


Bilimsel ve Kültürel Faaliyetler


Halife Mansur döneminde bilimsel ve kültürel faaliyetlere önem verilmiştir. Bu dönemde Yunanca, Farsça, Hintçe ve Süryanice eserler Arapça’ya çevrilmiştir. Çeviri faaliyetlerinin İslam kültürü üzerinde önemli etkisi olmuştur.


Bağdat’ta kurulan Beytü’l Hikme’de (üniversite) temel eserler Arapça’ya çevrilmiştir. Abba-siler Dönemi’nde Büyük Selçuklular Bağdat’ta


Nizamiye Medresesi’ni kurmuşlardır. Bu iki üniversite sayesinde Bağdat bilim ve kültür merkezi haline gelmiştir.